نشریه طیف برق، شماره ۴۴

نشریه طیف برق، شماره ۴۴

فهرست:

  • سرمقاله
  • اخبار
  • پیچ تنظیم اصلی رقابت است نه تعرفه!
  • سرمایه گذارانLTE باید صبور باشند
  • LTE،فرصتی برای بازنگری در شیوه استفاده ازفرکانس
  • سیاست‌های رگولاتوری در تسهیم شبکه: توفیق اجباری برای اپراتورها
  • چشم اميد اپراتورها به وندورهاست
  • تجربه یک مکالمه جدید
  • قیمت‌گذاری LTE؛ خلاقیت اپراتورها
  • LTE، اپراتورهای موفق را موفق‌تر می‌کند
  • توانایی و عملکرد اپراتورها، ملاک تصمیم‌گیری باشد
  • یویگوی کوچک، خاری در چشم بزرگان بازار
  • سفری کوتاه به آينده
  • چگونه به شبکه خود ایمان بیاوریم؟
  • LTE، فناوری خستگی‌ناپذیر
  • نسل‌پنجم: تحول یا تکامل؟

سرمقاله:

ایران در دو راهی انتخاب: ۳G یا LTE؟ 

بالاخره بعد از سال‌ها، انتظار به سر رسید و اگر همه‌چیز آنگونه که وزارت ارتباطات وعده داده است پیش رود، به‌زودی اپراتورهای ۲۰ ساله و ۸ ساله ما هم به "نسل‌های بالاتر" صعود خواهند کرد. اما این‌بار ظاهرا رگولاتوری ارتباطات ما هم به این نتیجه رسیده که در دعوای تکنولوژی خود را وارد نکند و انتخاب تکنولوژی را به اپراتورها واگذار کند. این تفاوت را می‌شود از مقایسه تعریف شبکه تلفن همراه در مصوبه ۳۶ (اصول حاکم بر پروانه اپراتور سوم) و ۱۸۶ (اصول حاکم بر نحوه ارتقاء پروانه فعالیت اپراتورهای تلفن‌همراه) کمیسیون فهمید. در اولی صراحتا تأکید بر پیاد‌‌سازی" نسل‌سوم و پایین‌تر" بود و در دومی اجازه ارتقاء به" نسل سوم و بالاتر" به دو اپراتور داده شده و ظاهرا سقفی هم برای این بالاتر تصویر نشده است و نتیجه این می‌شود که اپراتورهای اول و دوم برخلاف اپراتور سوم اجازه خواهند داشت که نسل چهارم یعنی نسخه‌های ۸ و بالاتر از استاندارد ۳GPP را که به LTE و LTE-A و.. موسوم است پیاده نمایند.

اما صحبت که به نسل‌چهارم و قابلیت‌های آن بویژه در سرعت بالای انتقال داده می‌رسد، برخی می‌گویند در کشور ما که اپراتور نسل‌سومش برای ارائه سرعت بالای Kbps128 از مشتری، پروانه وکالت و جواز کسب و کارت دانشجویی می‌خواهد، صحبت‌کردن از نسل‌چهارم چه فایده‌ای دارد؟ مگر از همان ظرفیت و قابلیت‌های فناورانه نسل سوم استفاده کرده‌ایم که مجوز نسل‌چهارم می‌دهیم؟ اصلاً ما که در اغلب شاخص‌های توسعه ICT در منطقه هم در انتهای جدولیم نسل‌چهارم به چه کارمان می‌آید!؟ شاید از دید یک فرد عادی، این استدلال چندان بیراه نباشد. مخصوصاً آنکه ممکن است بلوغ فناوری‌و تجهیزات قاعدتاً ارزان‌تر نسل‌سوم در توسعه باندوسیع سیار که مخصوصاً از سوی فروشندگان تجهیزات هم به خوبی تبلیغ می‌شود، تصمیم‌گیران اپراتورها را مجاب کند که انتخاب فناوری مناسب برای توسعه باندوسیع سیار کار چندان سختی هم نیست. اما آیا موضوع به همین سرراستی و سادگی است؟

پاسخ به این سؤال راهبردی از منظرهای مختلف می‌تواند متفاوت باشد؛ اما در هر صورت اپراتورها برای داشتن مسیر راه فناوری حداقل در ده سال آینده خود باید با تأمل بیشتری تصمیم بگیرند. از دید ما اتفاقا اینجا همان جایی است که می‌گویند توسعه نیافتگی هم در جای خود یک فرصت است و مزیت دارد! یعنی کشور ما که برای استفاده از نسل سوم حداقل ۱۰ سال از بسیاری کشورهای در‌حال توسعه دیرتر عمل کرد و دست آخر هم با پیاده‌سازی محدود آن عملاً زمان طلایی برای بهره‌برداری گسترده از این فناوری را از دست داد، این فرصت را دارد که از این فناوری بگذرد و به فناوری نسل بعد اصطلاحاً جهش (Leapfrog) کند، امری که بسیاری از کشورها-حتی توسعه یافته و پیشرو در ارتباطات- به دلایل اقتصادی و فنی ناشی از سرمایه‌گذاری‌های قبلی به راحتی نمی‌توانند بدان اقدام نمایند. اما شاید تجویز جهش به نسل‌چهارم در گفتار جذاب و آسان باشد، اما از دید حاکمیتی، اقتصادی و سرمایه‌گذاری و فنی چندان هم بدون چالش نیست. در این شماره نشریه، ما سعی کرده‌ایم از منظرهای مختلف به این موضوع بپردازیم، اما در مجال کوتاه سرمقاله هم اپراتورها را به نکات زیر توجه می‌دهیم:

  1. اولین مسأله و شاید مهم‌ترین آن بحث باند فرکانسی مناسب برای LTE و فراتر از آن است. در نسل چهارم برخلاف نسل‌سوم مشکل انتخاب باند فرکانسی مورد توافق و فراگیر وجود دارد. حداقل ۵ باند فرکانسی از ۷۰۰ تا ۲۶۰۰ مگاهرتز وجود دارد که شبکه‌های LTE در آن پیاده شده‌اند. از مصوبه ۱۸۶ رگولاتوری هم اینطور برمی‌آید که باند ۲۶۰۰ مگاهرتز به نسل‌چهارم اختصاص داده شده است. اما تجربه جهانی نشان می‌دهد باند ۱۸۰۰ حداقل از این باند برای LTE مناسب‌تر است. با توجه به اینکه اپراتورهای ما قبلاً این باند را برای نسل‌دوم در اختیار داشته‌اند، عملاً می‌بایست تصمیم مهمی برای استفاده بهتر از منابع فرکانسی در اختیار خود بگیرند. مسأله وقتی اهمیت بیشتری می‌یابد که در نظر داشته باشیم هر دو اپراتور مستقیم و غیرمستقیم پروانه وایمکس هم دارند که با مصوبه ۱۹۰ رگولاتوری به TD-LTE ارتقاء یافته و عملاً باند فرکانسی ۳۶۰۰ مگاهرتز و احتمالاً در آینده نزدیک ۲۳۰۰ مگاهرتز را هم می‌گیرند. به این ترتیب دست اپراتورها برای انتخاب فناوری بازتر و اهمیت انتخاب صحیح دوچندان می‌شود.
  2. ساده‌انگاری است که مزیت نسل‌چهارم را همچون کاربران هیجان‌زده از پیشرفت فناوری تنها در سرعت انتقال اطلاعات بدانیم و سریع نتیجه بگیریم که نسل‌سوم بطور مطمئن نیاز ما را برآورده می‌سازد. بنا‌به تحلیل‌های فنی، فناوری LTE و نسخه‌های بعدی آن، حداقل ۱۰ برابر استفاده بهتری از طیف فرکانسی داشته و با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته به‌کار گرفته شده در لایه فیزیکی، نه تنها سرعت، که ظرفیت چندین برابری برای انتقال داده دارند. این در حالیست که با گسترش نرم‌افزارهای کاربردی تلفن‌همراه و افزایش اقبال به سمت ویدئو، تقاضا برای ترافیک حتی در کشور ما به صورت نمایی در حال رشد است. به این ترتیب سرعت انتقال داده تنها معیار انتخاب فناوری برای ما نخواهد بود.
  3. در میان شاخص‌های انتخاب فناوری قطعاً هزینه تمام شده یکی از اصلی‌ترین شاخص‌هاست. هر چند ظاهراً تجهیزات نسل سوم ارزان‌تر است، اما این به معنای هزینه کمتر برای اپراتور نیست. مطابق تخمین کارشناسان، هزینه انتقال داده به ازای هر یک گیگابایت، در پیشرفته‌ترین نسخه نسل‌سوم (HSPA+) حداقل ۲ برابر اولین نسخه نسل‌چهارم یعنی LTE است. با توجه به لزوم سرمایه‌گذاری چندین میلیارد دلاری در طول حداقل ده سال برای پوشش کشور توسط هر یک از اپراتورها و البته در نظر گرفتن شرایط جغرافیایی و تقاضا و نیاز متفاوت در مناطق مختلف کشور، انتخاب فناوری بهینه و مقرون به‌صرفه کار چندان ساده‌ای هم نیست. به این ترتیب اپراتورها باید با مدیریت صحیح میان توازن هزینه- نیاز در هر منطقه فناوری مناسب را انتخاب و میلیون‌ها دلار صرفه‌جویی را به جیب سهامداران واریز نمایند.
  4. امروزه اپراتورهای موبایل دنیا سیاست‌هایی اتخاذ می‌کنند که بخش عمده‌ای از ترافیک شبکه‌های نسل‌سه و چهار خود بر روی شبکه وای-فای، بارگزاری (Off-load) شود؛ چرا که شبکه‌های موبایل توانایی پاسخ به این حجم عظیم از انتقال داده را ندارند. از سوی دیگر با توسعه پوشش وای- فای در مناطق مختلف، بخش مهمی از ترافیکی که به سمت اپراتورهای موبایل می‌آید هم از سمت این شبکه‌هاست. در کنار این واقعیت جهانی، در کشور ما مصوبه ۱۸۶ رگولاتوری اجازه ارائه وای- فای برون ساختمانی را به همه اپراتورهای موبایل داده است. به این ترتیب این امکان هم فرصت است هم تهدید. انتخاب نسل سه یا چهار و تناسب آن با وای- فای به نحوی که بتواند باری از دوش شبکه اپراتور بردارد نه آنکه خود باری بر دوش شبکه موبایل شود، بسیار مهم و احتمالاً یکی از چالش‌های جدی آینده اپراتورها از لحاظ فنی و تجاری خواهد بود.

در نهایت اپراتورها خیلی بهتر از ما می‌دانند که از دید "مشتری" آنچه مهم است خدمات با کیفیت، پرسرعت و ارزان است نه پیاده‌سازی نسل‌سوم یا چهارم. تصمیمات دیروز اپراتورها لزوماً نمی‌تواند نیاز امروز و فردای مشتریان را پاسخگو باشد. اپراتورها امروز بر سر دو راهی انتخاب صحیح فناوری و توازن توسعه آنها در مناطق مختلف کشور هستند. اگر اپراتوری نسبت به انتخاب صحیح در این دو راهی بی‌تفاوت باشد، مشتریان در آینده برای انتخاب سرویس بهتر اپراتور رقیب مردد نخواهند ماند.

پیوست اندازه
نشریه طیف برق، شماره ۴۴۴.۳۲ MB ۴.۳۲ MB

افزودن دیدگاه جدید

CAPTCHA ی تصویری
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید.